Op de interne berichtenapp SLIM van de NLLGG werd gevraagd welke beginnersvriendelijke boeken aan te raden zijn om Linux te leren kennen. Niet technisch maar wel met uitleg en niet een dik boek. Om het toch enigszins leuk te houden. Echter ik zal ook wat technischer boeken aanraden om toch wat dieper in het onderwerp te kunnen bestuderen.
Verschillende antwoorden kwamen naar voren als tips voor beginnersboeken:

Linux for Dummies

https://www.bol.com/nl/nl/p/voor-dummies-linux-voor-dummies/1001004002497272/

Linux for the rest of us van John Been. https://johnbeen.nl/book/
En ook www.reallinuxuser.com van John Been.

Mastering Linux Mint van Ethan K. Morray , dat hoewel de titel misschien anders vermoed, toch ook een beginnersboek is.

https://www.bol.com/nl/nl/p/mastering-linux-mint-a-beginner-friendly-guide-from-windows-to-confident-daily-use-with-linux-mint-22-3-zena/9300000262277361

Als extra tip van mij, hoewel voor de hand liggend, kijk wat uw desktopcomputer dan wel laptop voor hardware aan boord heeft.

Tijdens het schrijven van dit stukje keek ik op de site van Bol en zag dat er nog meer boeken op het punt staan uit te komen. Beginnersboeken zoals Linux Mint 22 (al te koop) van Bailey Rentoul.

https://www.bol.com/nl/nl/p/linux-mint-22/9300000244312510/

Dexon Field heeft ook een nieuw boek geschreven:

https://www.bol.com/nl/nl/p/linux-mint-22-for-absolute-beginners-the-complete-step-by-step-windows-replacement-guide-no-tech-background-required/9300000265829657/

Online is de website van ons medelid van de NLLGG Michael Boelen https://https://linux.vooreenbeginner.nl/ een erg goede aanrader

Wat technischer boeken zijn van Sander van Vught, in het Nederlands, waar het meest recente boek van zijn hand is Aan de slag met Linux voor LFCS.

(LFCS staat voor Linux Foundation Certified System Administrator. Dit is een praktische certificering ontwikkeld door de Linux Foundation om de vaardigheden van een Linux-systeembeheerder te valideren).
https://www.bol.com/nl/nl/p/aan-de-slag-met-linux-voor-lfcs/9300000015135817/

https://www.bol.com/nl/nl/p/aan-de-slag-met-linux-voor-lpic-1/ is een goedkopere versie door Sander van Vught, ietsje ouder boek.

Linux Command Line and Shell Scripting Bible door Richard Blum en Christine Breshnahan als het leuk is om te leren scripts te schrijven. https://www.bol.com/nl/nl/p/linux-command-line-and-shell-scripting-bible/9300000231484430/

Als conclusie zijn er genoeg boeken te vinden, gezien het onderwerp blijft het een technisch verhaal; ook voor beginners.

Fediverse?
Dit is een verzamelterm voor een in aantal en verscheidenheid groeiende groep online platformen die samen een decentraal netwerk vormen (een federatie vormen) en onderling kunnen communiceren met hetzelfde protocol, ActivityPub geheten. Vergelijk het met dat je van het ene e-mailadres naar het ander berichten kunt sturen, ongeacht welk domein er in de email adressen achter de @ staat. Omdat alle email via een zelfde communicatie protocol verzonden wordt.

Het meest bekende en langst bestaande Fediverse platform is de micro-blogging dienst Mastodon. Je zou het kunnen zien als een vervanger voor X (voorheen Twitter). En zo heb je in de Fediverse bijvoorbeeld Pixelfed als vervanger van Instagram, Lemmy als vervanger van Reddit en Peertube als vervanger van YouTube. En zo zijn er nog vele voorbeelden.

In tegenstelling tot X, Instagram of YouTube is er bij elk Fediverse platform niet één centrale server die beheerd wordt door één commerciële (Big Tech) partij maar kan iedereen zijn eigen server beginnen. Alle servers samen vormen het platform, een decentraal netwerk dus. Valt er één Mastodon server uit, dan draait Mastodon nog via alle andere servers. Bevalt de sfeer of moderatie op een bepaalde Mastodon server (in de Fediverse heet elke server overigens een instance) je minder, dan kun je zo je berichten, en volgers verhuizen naar een andere Mastodon server (instance).

Verder kan je bv in Mastodon zelfs ook accounts van de andere platformen (Pixelfed, Peretube) volgen. Als daar iets nieuws gepost wordt verschijnt het dan tevens in je Mastodon tijdlijn. Alle Fediverse platforms draaien op opens source software. Deze kan je dus eventueel ook weer zelf aanpassen. Of zelf een nieuw platform bouwen. Voor Mastodon als micro-blogging platform zijn er met gebruikmaking van hetzelfde (ActivityPub) communicatie protocol dus ook al andere smaken beschikbaar om te micro-bloggen (bv GoToSocial, Misskey, Calckey, Firefish etcetera).

Zelf een Mastodon, Pixelfed of Peertube server starten?
Dat kan, en op verschillende manieren. Maar als je zelf geen enorme expert bent in serverbeheer en het configureren van een nieuw platform op een server dan biedt het Franse project YunoHost je wellicht een uitkomst.

In hoofdlijnen komt het er op neer dat je:

1. een eigen domeinnaam registreert waarop jouw Fediverse platform uiteindelijk te bereiken is.
2. bij een externe aanbieder virtueel je eigen server aanschaft voor enkele euro per maand (een VPS, Virtual Private Server) of een eigen computer of bijvoorbeeld Raspberry Pi thuis gebruikt om als server te dienen.
3. op je VPS of je lokale serverapparatuur zet je Debian versie 12 (Bookworm) als besturingssysteem. (NB: de actuele versie van Debian is versie 13 (Trixie), maar Yunohost is momenteel nog gebouwd om op Debian 12 te installeren)
4. vervolgens installeer je YunoHost op deze aangemaakte Debian 12 server
5. je vult nog wat instellingen in voor YunoHost
6. en je bent klaar om je platform of meerdere platforms te installeren vanuit een zeer ruime soort app store die YunoHost je vervolgens biedt.

Nu was lang niet iedereen in de gelegenheid om André’s presentatie live bij te wonen. Hij deelde zijn zoektocht (wat er bij hem vooraf ging om bij YunoHost uit te komen) en ervaringen er tot nu toe mee. En nu is de aardigheid (vooral van André) dat hij met hetzelfde YunoHost ook een wiki op zijn eigen domein heeft geïnstalleerd. En op deze wiki legt hij in detail uit hoe je het allemaal aanpakt om uiteindelijk bijvoorbeeld je eigen Mastodon, Pixelfed of Peertube server in de Fediverse aan te haken. Bovenstaande stappen blijken dan helemaal niet al te ingewikkeld..!

Doe er je voordeel mee, en laat ons of André je ervaringen weten…via Mastodon natuurlijk.

André Koot vind je op zijn eigen GoToSocial server (Mastodon) op @meneer@social.myfed.space. En de NLLGG zelf op @nllgg@mastodon.nl.

André wiki met tekst en uitleg over YunoHost is te vinden op:
https://wiki.myfed.space/dokuwiki/all_about_self-hosting_fediverse_sites_via_yunohost