Je eigen Fediverse server opzetten met YunoHost

Op 14 maart j.l. verzorgde André Koot een presentatie over YunoHost op de landelijke bijeenkomst van de NLLGG. Met YunoHost kun je zonder al te veel technische know-how op zak je eigen Fediverse server opzetten.

Fediverse?
Dit is een verzamelterm voor een in aantal en verscheidenheid groeiende groep online platformen die samen een decentraal netwerk vormen (een federatie vormen) en onderling kunnen communiceren met hetzelfde protocol, ActivityPub geheten. Vergelijk het met dat je van het ene e-mailadres naar het ander berichten kunt sturen, ongeacht welk domein er in de email adressen achter de @ staat. Omdat alle email via een zelfde communicatie protocol verzonden wordt.

Het meest bekende en langst bestaande Fediverse platform is de micro-blogging dienst Mastodon. Je zou het kunnen zien als een vervanger voor X (voorheen Twitter). En zo heb je in de Fediverse bijvoorbeeld Pixelfed als vervanger van Instagram, Lemmy als vervanger van Reddit en Peertube als vervanger van YouTube. En zo zijn er nog vele voorbeelden.

In tegenstelling tot X, Instagram of YouTube is er bij elk Fediverse platform niet één centrale server die beheerd wordt door één commerciële (Big Tech) partij maar kan iedereen zijn eigen server beginnen. Alle servers samen vormen het platform, een decentraal netwerk dus. Valt er één Mastodon server uit, dan draait Mastodon nog via alle andere servers. Bevalt de sfeer of moderatie op een bepaalde Mastodon server (in de Fediverse heet elke server overigens een instance) je minder, dan kun je zo je berichten, en volgers verhuizen naar een andere Mastodon server (instance).

Verder kan je bv in Mastodon zelfs ook accounts van de andere platformen (Pixelfed, Peretube) volgen. Als daar iets nieuws gepost wordt verschijnt het dan tevens in je Mastodon tijdlijn. Alle Fediverse platforms draaien op opens source software. Deze kan je dus eventueel ook weer zelf aanpassen. Of zelf een nieuw platform bouwen. Voor Mastodon als micro-blogging platform zijn er met gebruikmaking van hetzelfde (ActivityPub) communicatie protocol dus ook al andere smaken beschikbaar om te micro-bloggen (bv GoToSocial, Misskey, Calckey, Firefish etcetera).

Zelf een Mastodon, Pixelfed of Peertube server starten?
Dat kan, en op verschillende manieren. Maar als je zelf geen enorme expert bent in serverbeheer en het configureren van een nieuw platform op een server dan biedt het Franse project YunoHost je wellicht een uitkomst.

In hoofdlijnen komt het er op neer dat je:

een eigen domeinnaam registreert waarop jouw Fediverse platform uiteindelijk te bereiken is.
bij een externe aanbieder virtueel je eigen server aanschaft voor enkele euro per maand (een VPS, Virtual Private Server) of een eigen computer of bijvoorbeeld Raspberry Pi thuis gebruikt om als server te dienen.
op je VPS of je lokale serverapparatuur zet je Debian versie 12 (Bookworm) als besturingssysteem. (NB: de actuele versie van Debian is versie 13 (Trixie), maar Yunohost is momenteel nog gebouwd om op Debian 12 te installeren)
vervolgens installeer je YunoHost op deze aangemaakte Debian 12 server
je vult nog wat instellingen in voor YunoHost
en je bent klaar om je platform of meerdere platforms te installeren vanuit een zeer ruime soort app store die YunoHost je vervolgens biedt.

Nu was lang niet iedereen in de gelegenheid om André’s presentatie live bij te wonen. Hij deelde zijn zoektocht (wat er bij hem vooraf ging om bij YunoHost uit te komen) en ervaringen er tot nu toe mee. En nu is de aardigheid (vooral van André) dat hij met hetzelfde YunoHost ook een wiki op zijn eigen domein heeft geïnstalleerd. En op deze wiki legt hij in detail uit hoe je het allemaal aanpakt om uiteindelijk bijvoorbeeld je eigen Mastodon, Pixelfed of Peertube server in de Fediverse aan te haken. Bovenstaande stappen blijken dan helemaal niet al te ingewikkeld..!